|
KARAYOLUNUN KULLANILMASI
Karayolunun kullanilmasi kurallari
Karayolunda trafik sagdan akan Karayollari kamunun yararina açik
olan sahalardir. Aksine bir isaret
Bulunmadikça bütün sürücüler ve yayalar tüm yasak ve
kisitlamalara uymak zorundadirlar.
Bütün sürücülerin:
1- Araçlarini
durumun elverdigi oranda gidis yönüne göre yolun en sagindan,yol
çok seritli ise trafik durumuna göre hizin gerektirdigi seritten
sürmek
2- Serit degistirmeden önce,girecegi seritte sürülen araçlarin
güvenle geçislerini beklemek,
3- Trafigi aksatacak veya tehlikeye sokacak sekilde serit
degistirmemek,
4- Gidise ayrilan yol bölümünün en son seridini sürekli isgal
etmemek,
5- Iki yönlü dört veya daha fazla seritli
yollarda,motosiklet,otomobil,kamyonet,minibüs ve otobüs
disindaki araçlari sürenler,geçme ve dönme disinda en sag seridi
izlemek,zorundadirlar.
6- Geçme,dönme,duraklama,durma ve parketme gibi mecburi haller
disinda serit degistirmeleri,
7- Iki seridi birden kullanmalari,
8- Kavsaklara yaklasirken;yerlesim yerlerinde 30.yerlesim
yerleri disinda150 metre mesafe içinde ve kavsaklarda serit
degistirmeleri,
9- Araçlarinin cinsine ve hizina uygun olmayan seritten
gitmeleri,
10- Isaret vermeden serit degistirmeleri yasaktir.
Karsi yönden gelen
trafik için ayrilan yol bölümüne girme yasagi,
a)Bölünmüs
yollarda karsi yöndeki trafik için ayrilan yol bölümüne
girmeleri,
b)Iki yönlü ve üç seritli yollarda en sol seride girmeleri,
c)Iki yönlü ve dört veya daha fazla seritli yollarda karsi
yöndeki trafik için ayrilan yol bölümüne girmeleri yasaktir.
Trafik
isaretlerine ve isaretçilerine uyma mecburiyeti
Araç ve hayvan sürücüleri ile yayalar karayolunu kullanirken:
a)Trafigi düzenlemeye ve denetlemeye yetkili üniformali ve özel
isaret tasiyan görevlilerin uyari
ve isaretlerine,
b)Isikli ve sesli trafik isaretlerine,
c)Trafik isaret levhalari,tertipleri ve yer isaretlemelerine,
d)Trafik güvenligi ve düzeni ile ilgili olarak Karayollari
Trafik kanunun da ve bu yönetmelikte gösterilen
diger kural,yasal zorunluluk ve yükümlülüklere uymak
zorundadirlar.
HIZ KURALLARI
Sürücüler hizlarini,hava,görüs,yol,yük durumuna ,kullandiklari
aracin cinsine ve trafik durumunun
gerektirdigi diger isaret levhalari ve sartlara uydurmak
zorundadirlar.
Karayollari Trafik kanununda ve Yönetmeliginde yazili kayit ve
sartlar disinda ve aksine bir isaret
bulunmadikça yerlesim yeri disindaki devlet ve il yollarinda 90
km/s,otoyollarda 120 km/s hizi geçmemek kayit ve sartlari ile
sehir içi ve sehirlerarasi römorksuz tasit cinsleri için
saatteki en çok hiz sinirlari asagida gösterilmistir.
ARAÇ CINSI
YERLESIM YERI
IÇINDE YERLESIM YERI
DISINDA OTOYOLDA
Otomobillerde 50 90 120
Otobüs 50 80 100
Minibüs,kamyon ve kamyonetlerde 50 80 90
Arazi tasitlarinda ve motosikletler de 50 70 80
Tehlikeli madde tasiyan araçlar ve Özel yük tasima izin belgesi
veya Özel izin belgesi il karayoluna çikan Araçlarda
(Belgelerinde aksine bir Hüküm yoksa) 30 50 60
Motorlu ve motorsuz bisikletlerde 30 50 -
Lastik tekerlekli traktörler,arizali bir
Araci çeken araçlar ve is makinalarinda 20 20 -
Zorunlu haller
disinda sehirlerarasi karayolunu kullanan motorlu araçlarda
,araç cinsi
gözetilmeksizin asgari hiz siniri 15 km/s' tir.
Tehlikeli madde tasimaya mahsus olup,bos olarak trafige çikan
araçlar yukarida belirtilen,kendi
sinifina giren araçlara ait hizla sürülebilirler
Römorklu veya yari römorklu araçlarda (Römork takmis LTT
hariç)en çok hiz siniri ayni cins
römorksuz araçlara ait en çok hiz sinirindan saatte 10 km. daha
düsüktür.
Servis freni bozuk araçlari çeken araçlar saatte 15 km nin
üstünde bir hizla sürülemez.
Içisleri Bakanligi,Bayindirlik ve Iskan Bakanligi'nin uygun
görüsünü alarak otoyollarda otomobiller
için hiz sinirini 20 km/s artirmaya yetkilidir.
Geçme sirasinda geçme kuralinin mecbur kildigi sartlar
dolayisiyla ayni cins tasitlar için
tayin ettigi hiz sinirlari asilabilir.
Hiz kurallarinin ihlal sebebiyle ceza yazilan sürücülerden suçun
islendigi tarihten geriye
dogru (1) yil içinde ayni kurali (5)defa ihlal ettigi tespit
edilenlerin sürücü belgeleri (1) yil süreyle geri
alinir. Süresi sonunda psiko -teknik degerlendirmeden ve
psikiyatri uzmaninin muayenesinden
geçirilerek sürücü belgesi almasina mani hali olmadigi
anlasilanlarin belgeleri iade edilir.
Hiz sinirlarini ölçen cihazlarin yerini tespit veya sürücüleri
ikaz edici her türlü cihazin imal ve
Ithali ile araçlarda bulundurulmasi yasaktir.
ARACIN FRENLE DURDURULMASI
Sürücülerin en çok
dikkat etmesi gereken aracin frenle durdurulmasidir. Sürücüler
her türlü hava
yol durumuna göre araçlarinin emniyetle kaç metre mesafede
duracagini bilmek zorundadir.
Bu mesafeyi iyi ayarlayamayan sürücüler fren yapmakta gecikmekte
ve önlenemeyecek kazalara
karismaktadir.
Sürücüler herhangi bir tehlikeyle karsilastiklarinda bu
tehlikeyi görme karar verme ve tedbir
alma için belli bir zaman kaybedeceklerdir. Tehlikenin
görülmesiyle birlikte ayagin gaz pedalindan
Çekilip fren pedalina basilincaya kadar geçen süreye 'intikal
zamani' denir. Sürücünün intikal zamani en fazla 0.75 saniye
olmalidir.
80 km/saat hizla giderken intikal mesafesi: 16.66 metre
90 km/saat hizla giderken intikal mesafesi:18.75 metredir.
Ayrica frene basildigi andan itibaren tekerleklerin tutulmasi ve
aracin durdurulmasina
kadar geçen zamana 'Fren Zamani' alinan yolda 'Fren mesafesi
denir.
Intikal mesafesi+Fren mesafesi=Durus mesafesi
TAKIP MESAFESI
Karayolunda ayni seritte birbirinin ardinda hareket halinde olan
iki araç arasindaki
mesafeye takip mesafesi denir.
a) Öndeki araci yakindan takip etmenin sakincasi
Öndeki aracin yakindan takip edilmesi önlenebilecek bazi
kazalarin olusmasina neden olur.
Yakin takipte öndeki araç sürücüsünün karar degisikliklerinde
olayin fark edilip tedbir alinmasi
için yeterli mesafe bulunmayabilir,buda kazalarin olusmasi için
en büyük faktörlerden birini
meydana getirir. Arkadan çarpma asli kusur sayilmasi nedeniyle
yakindan takip eden sürücü bütün
olaylardan sorumludur.
Sürücüler karayollarinda ayni seritten takip ettikleri araçlarla
güvenli bir mesafe birakmak
zorundadirlar. Bu mesafe kilometre cinsinden hizinin metre
olarak en az yarisi kadardir. Örnegin 60
km/saat hizla giden bir araç için en az 30 metredir. Hava
sartlarinin kötü olmasi halinde takip
mesafesinin attirilmasi zorunludur.
b)Takip
mesafesinin kontrolü
Takip mesafesi aracin 2 saniyede kat edecegi yol uzunlugu
kadardir. Bu mesafenin kontrolü 88-89
sayimiyla da yapilabilir.
Öndeki araç herhangi bir belirli noktadan (agaç,direk,asfalt
yamasi)geçerken arkadaki sürücü
yavas bir tempoyla 88-89 sayilarini sayar. Bu iki sayiyi
sayincaya kadar yaklasik iki saniye geçer.
Sayilan sayi sonunda öndeki araci ilk gördügümüz noktaya
gelirsek takip mesafemiz normal
demektir. Eger bu noktayi geçmissek ayagimizi gaz pedalindan
çekerek hizimizi azaltmamiz
gerekir
Hizlara göre takip
mesafesi
Bu kurallara göre,hiz düstükçe araçlar arasindaki takip mesafesi
azalmalidir.
Kol ve grup
halinde araç kullanma,
Kol ve grup halinde düsük hizla giden araçlarin karayolu
üzerinde uzun konvoylar olusturacagindan
öndeki araçlari geçmek mümkün olmadigindan kol ve grup halinde
araç kullananlarin araçlari arasinda
diger araçlarin emniyetle gidebilecegi açiklik birakmak
zorundadir. Bu açikligin ölçüsü en az takip
mesafesi kadar olmalidir.
Tehlikeli madde tasiyan araçlarin sürücüleri yerlesim birimleri
disindaki karayollarinda,öndeki araci
En az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadir.
GEÇILEN ARACIN SÜRÜCÜSÜNÜN UYACAGI KURALLAR
Geçilmek üzere
olan araç sürücüleri:
a)Duyulur ve görülür bir geçis isareti alinca trafigin iki yönlü
kullanildigi karayollarinda tasit
yolunun sag kenarina yakin gitmeye dörtten fazla seritli veya
bölünmüs karayollarinda bulundugu
seridi izlemeye ve hizini arttirmamaya
b)Dar tasit yollari ile trafigin yogun oldugu karayollarinda
yavas gitme nedeni ile kendilerini
geçmek için izleyen araçlarin kolayca ve güvenli geçmelerini
saglamak için araçlarini elverdigi oranda
sag kenara almaya,yavaslamaya,gerekiyorsa durmaya mecburdurlar.
c)Kurallara uygun olarak kendilerini geçmek isteyen araçlara yol
vermemek geçilmekte iken baska
bir araci geçmeye veya sola dönmeye kalkismak yasaktir.
d)Sürücülerin kendini geçmek isteyen araçlara dönüs lambasiyla
geç isareti vermesi yasaktir.
e) Geçis üstünlügü bulunan bir aracin duyulur veya görülür
isaretini alinca,bu araçlarin kolayca
ilerlemelerini saglamak için tasit yolu üzerinde yer açmak
gerekiyorsa durmaya mecburdurlar.
ARAÇLARIN DÖNÜSLERI VE MANEVRALARI
KURALLARI
Sürücüler
a)Kavsaklara
yaklasirken serit sayisina ve trafik yogunluguna göre zamaninda
ve uygun mesafede
iken saga mi sola mi dönülecegine veya dogrumu gidecegine karar
vermesi bu karari isretle arkadan
gelen sürücülere bildirerek gidise ayrilan seritlerden birine
veya tasit yolunun uygun kismina geçmeleri
b)Yerlesim birimleri içinde kavsaga 30 metre,disinda ise150
metre kala ve kavsak içinde serit
degistirmek yasak oldugundan dönüs yaparak sürücülerin bu
mesafeden önce uygun seride girmis
olmalari,
c)Dönüs sirasinda,geçis yapan yayalara varsa bisiklet yolundaki
bisiklet sürücülerine sola
dönüslerde ise karsidan gelen emniyetle durdurulamayacak kadar
yaklasmis olan araçlarla
sagdan gelen araçlara ilk geçis hakki vermeleri,
d)Kavsaga yaklasan sürücüler uygun seridin seçilmesi için
kaplama üzerine çizilmis oklara ve
trafik isaret levhalarina uyarak ve hiz azaltarak kavsaga girip
dönüse geçmeye mecburdurlar.
Saga Dönüslerde
1) Sürücüler saga dönüs isareti vermeye,arka trafigi aynadan
kontrol etmeye,sag seride veya isaretle dönüs izni verilen
seritlere girmeye,
2) Gerekli ise hizini azaltmaya,
3) Dönüsün yapilacagi kadar dar bir kavisle (küçük bir yari
çapla )dönmeye,
4) Girecegi karayolunun gidis seridine veya gidis yol bölümünün
en sag seridine gitmeye zorunludurlar.
Sola Dönüslerde
1) Sürücü sola dönüs isareti vermeye,dönüs öncesinde tek yönlü
yolda en sol seride iki yönlü ve iki seritli yolda orta seride
yakin olarak yanasmaya,
2) Kavsaga girmeden,sagdan gelen araçlarla ilk geçis hakkini
vermeye,
3) Dönüs basladiktan sonra karsidan gelen ve güvenle duramayacak
kadar kavsaga yaklasmis olan araçlarin geçmesini beklemeye,
4) Dönüsü tamamlamak üzere karsi yönden gelen trafigin
kullandigi yol bölümüne girmemek sartiyla sag seride çok seritli
yollarda sag serit hariç gidilecek yol bölümündeki en uygun
seride girmeye,
5) Gidecegi yolun gidise ayrilan kismina girmek üzere dönüsünü
yaparken,arkadan gelen ve sola dönecek diger araçlari
engellememek için genis kavisle dönüs yapmaya,
6) Girdigi yol bölümü çok seritli ise isaret vererek en kisa
zamanda sag seride veya hizinin gerektirdigi seride girmeye
mecburdur.
Dönel
Kavsaklardaki Dönüslerde
1) Dönüs isareti vermeye,
2) Hizini azaltmaya,
3) Sola dönecek ise,orta adaya yakin isaretten kavsaga girmeye,
4) Ada etrafindan dönerken gereksiz serit degistirmemeye,
5) Girecegi yola yaklasirken,saga dönüs isareti ile birlikte
saga yaklasarak dönel kavsaktan çikmaya,
6) Girecegi yolun gidis yönündeki uygun seridine girmeye ,
7) Girdigi yol bölümü çok seritli ise,isaret vererek en kisa
zamanda trafigi tehlikeye düsürmeden sag seride veya hizini
gerektirdigi seride geçmeye mecburdur.
8) Dönel kavsaklardaki geriye dönüslerde,sola dönüslerdeki
kurallara uymakla birlikte,orta ada etrafinda dönerken gidecegi
yola yaklasincaya kadar seridini muhafaza etmeye mecburdur.
Dönüs sirasinda araç sürücüleri;yaya ve bisikletliler için yesil
isik yanmakta iken;yaya ve bisiklet yolundan geçen yoksa veya
yayalar uzakta iseler bisikletlilerin ve yayalari ilk geçis
hakki
engellenmemek sarti ile dönüslerine devam edebilirler.
Görevli kisi veya trafik isareti ile yönetilen kavsaklardan,sürücüler
en kisa zamanda geçmek zorundadirlar. Gidise ayrilmis çok
seritli yollarda,en sag veya en sol seride bitisik olan
seritlerden saga veya sola isaretlemek suretiyle izin verilir.
Böyle yollarda sürücüler kurallara uygun olarak bu seritten
dönüs için yararlanabilirler.
|